International Young Interactive Media Entrepreneur UK Tour dahilinde bir haftadır İngiltere ve İskoçya’da birçok büyük firma, startup ve girişimci ile yüz yüze görüşme imkanı bulduk. Bunlar arasından ilgimi çeken bir oturumu paylaşmak istiyorum.

70′li yıllarda dünyanın ilk interaktif oyun uygulamalarını başlatan (FRP – RPG oyunları AD & D ve Warhammer, kendi maceranızı kendiniz yönlendirebildiğiniz Fighting Fantasy kitapları) sonrasında dünyanın en büyük dijital oyun firmalarından EIDOS’un kurucu ekibi arasında yer alıp uzun süre başkanlığını yapan, Tomb Raider ve benzeri birçok başarılı oyunun altında imzası bulunan bir isim olan Ian Livingstone (bkz. wikipedia) ile bir ‘masterclass’ a katıldık.

Ian’ın eğlenceli sunumu, kitaplardan masaüstü oyunlara, sonrasında bilgisayar ve konsol oyunlarına, ve şu anda da sosyal oyunlara yönelmesi ve her alanda inanılmaz başarılı işler çıkartması “interaktif oyun” alanında nerelerden gelip nasıl bir geleceğe doğru ilerlediğimiz konusunda harika bir vizyon kattı bize. Bazı notlarımı paylaşmak istiyorum:

  • Ian’ın hayattaki mottosu “life is a game”miş ve sunumunu bu şekilde başlattı.
  • Hayatta her zaman sevdiği şeyleri yapmak istemiş. Eğer işinizi bir hobi gibi severek yapıyorsanız, o zaman mutlaka başarılı olursunuz. Oyun oynamaya bayıldığı için de oyunları nasıl iş olarak geliştiririm diye hep kafa yormuş ve çok başarılı olmuş. Ben de küçüklüğümden beri böyle düşünürüm ve internet üzerinde projeler geliştirmeye hobi olarak başlamıştım, sonrasında meslek olarak benimsedim :) Değerli bir paylaşım oldu benim için.
  • Herkesin yaptığını yapmayın, orjinal olun, boşlukları görün, yeni bir şeyler üretin diyor.
  • Küçük işi büyütmek için yatırım gerekli mi? gibi sorulara “işinizi severek yapıyorsanız bu tür ayrıntılara takılmıyorsunuz” şeklinde cevap verdi.
  • Games Workshop adlı RPG ve türevlerinin oynandığı dükkanlardan ilkini kendileri gibilerle oyun oynamak için açmışlar, sonrasında dükkan önünde inanılmaz kuyruklar oluşunca işi büyütmüşler. 70′li yıllarda ellerinde kutu oyunları bulunan şu anda ‘geek’ tabiriyle anılan insanların oyun oynadığı birçok fotoğraf paylaştı bizimle.
  • Dungeons & Dragons serisi exclusive özelliğini kaybettikten sonra Warhammer’ı başlatmış. Hasbro her zaman mass market’i hedefledi fakat biz Warhammer’ı gerçekten oyun oynamaya emek harcayan kitleye özel tuttuk ve asla boyanmış olarak satılan figürler piyasaya sürmedik diye anlattı.
  • Komplike değil basit projeler yapın diye altını çizdi.
  • Türkiye’de “Macera Tüneli” adı altında satılan ve benim de küçükken severek okuduğum interaktif kitap serisinin ilk reklamlarını gösterdi. Sloganlar şu şekildeydi: “Deathtrap Dungeon – a fighting fantasy gamebook where YOU are the hero” Adı üstünde, insanlar interaktiviteye yani dahil olduğu ürüne katılımda bulunmaya bayılıyor.
  • Oyunlarla ilgili en önemli üç şey: Gameplay, gameplay, gameplay – yani oynanabilirlik.
  • İnsanlar neden oyun oynar? Çünkü duygusal tepkimeler yaşarlar: Üzüntü, mutluluk, korku, başarı…
  • Farmville neden başarılı? Öncelikle çok basit, sadece ürün harvest edip satıyorsun. Hem de sosyal: Arkadaşlarınla paylaşıyorsun. Kendisine şöyle bir soru sordum: Zamanında SimFarm diye benzer konseptte bir oyun vardı ama hiç tutmadı, neden? Çok komplike bir oyun olduğunu söyledi. Farmville’de birçok şey otomatik, kolay. Paylaşım üst seviyede. Farmville Pong oyunu gibiymiş.
  • Gourmet Ranch diye bir sosyal oyunları varmış şu anda. Yüzbinlerce kişi oynuyormuş.
  • Sosyal oyunlara kullanıcıların her gün giriş yapması lazım, yoksa başarılı olmaz. Onlara her gün giriş yapmak için nedenler verin.
  • Facebook ve iPhone gibi mecralarda öncelikli olarak piyasaya girip kitlelere ulaşanlar çok şanslıydı. Şimdi bir ürünü yaymak için çok reklam yapman gerekebiliyor. Kendiliğinden yayılma oranı düştü.
  • Oyun oynamak her zamankinden daha popülermiş ve oyun piyasası dünyada 90 milyar dolarmış.
  • Smartphone’lar ve facebook gibi uygulamalar günümüzün platformları ve 10 milyonlara 100 milyonlara kolayca ulaşabiliyorsunuz.
  • Tomb Raider serisi aslında ilk olarak Rick Dangerous diye tasarlanmış. Adam Indiana Jones’a çok benziyor diye karakteri değiştirmek isteyip kadın bir karakter Lara Croft’u tasarlamışlar. 100 bin satış beklerken tam 7 milyon tane satmış. Toplam seri 30 milyon adet satmış. 1 milyar dolar ciroya ulaşmış.
  • Sadece iyi yaptığınız işe odaklanın. Lara Croft’a rap müzik yaptırmışlar, rezil olmuşlar.
  • Angelina Jolie ile muhabbetiniz nasıldı? diye bir soru sordum: “Still recovering from that” dedi :)
  • Lara Croft o kadar ünlü olmuş ki Pepsi, Jeep, Seat gibi firmaların reklamlarında oynamış, bir sürü yan ürünü oyuncakları vb. üretilmiş.
  • Oyun oynamak artık çocuklara ait bir şey değil, herkes oyun oynuyor.
  • WOMM ile yayılıyoruz diye paylaştı. Pazarlama ve PR bütçeleri az tutulurmuş. 30 milyon prodüksiyon bütçesi olan bir oyuna 10-20 milyon tanıtım bütçesi koyarız en fazla dedi.
  • En son şu sözler ile bağladı oturumu: Be out there first, be the best, own the name, have the brand awareness-> build & own. users have no attention span – be simple and communicable.

PS: Başlıkta “interaktif oyunların efendisi” tabirini kullanırken “Yüzüklerin Efendisi”ne gönderme yapmak istemiştim. Ian masaüstü RPG oyunlarını ve Warhammer’ı başlatan kişi olduğu için :)



Toplam : 2 Yorum var

    Hakan Şık Ekim 21st, 2010 at 10:35 pm

    Çok güzel bir yazı olmuş Vadi.

    Paylaştığın için teşekkürler.

    Eline sağlık.

    Vadi Efe Kasım 11th, 2010 at 3:05 pm

    Hakan, beğendiğine sevindim. Teşekkür ederim…

Yorumunuz:


  • October 21, 2010 at 8:24 pm Vadi Efe
    Dijital oyun & sosyal oyun işi yapanların mutlaka okumasını tavsiye ediyorum.
  • October 21, 2010 at 8:25 pm Vadi Efe
    70′li yıllarda dünyanın ilk interaktif oyun uygulamalarını başlatan (FRP – RPG oyunları AD & D ve Warhammer, kendi maceranızı kendiniz yönlendirebildiğiniz Fighting Fantasy kitapları) sonrasında dünyanın en büyük dijital oyun firmalarından EIDOS’un kurucu ekibi arasında yer alıp uzun süre başkanlığını yapan, Tomb Raider ve benzeri birçok başarılı oyunun altında imzası bulunan bir isim olan Ian Livingstone (bkz. wikipedia) ile bir ‘masterclass’ a katıldık.

Add a comment on FriendFeed